Puerto Rico
PUERTORICO 2025
VOORBEREIDING
1. Planning
Ik heb veel gereisd in alle werelddelen maar de Caraïbische eilanden waren steeds op de achtergrond gebleven. Ik was ooit eens in Cuba en de Dominikaanse Republiek. Vorig jaar kon ik ze niet allemaal in één reis bezoeken. Gezien de kleine oppervlakte van de eilanden en het overtoerisme door cruiseschepen was het niet mijn voorkeursbestemming en verbleef ik maar kort op ieder eiland. Deze keer wou ik de overblijvende eilanden bezoeken. Ik heb nergens een visum nodig dus begon ik nauwkeurig mijn vluchten te boeken: de regels zijn internationaal zo dat als je van A naar B vliegt je op luchthaven A uw vlucht uit B moet aantonen en met zeven bestemmingen moest ik goed plannen. Ik zou achtereenvolgend Bahamas, Bermuda, USVI, BVI, Puerto Rico, Antigua en Montserrat bezoeken.
Om Puertorico te bezoeken heeft men als niet-Amerikaan een Esta of US visum nodig, dezelfde eisen alsof men het vasteland van de US zou bezoeken. Bovendien moet men online vooraleer men een vlucht neemt naar PR een formulier DS-60 invullen en het opslaan in de gsm of uitprinten en tonen. Men kan nergens dit document op internet vinden maar het staat op www.ceac.state.gov Mijn reis was gekenmerkt door een hele reeks tegenslagen in hoofdzaak te wijten aan onvriendelijk bewoners.
Toen Christoffel Colombus het eiland ontdekte op zijn tweede reis in 1493 ontmoette hij er de Taino Indianen. Het eiland werd opgeeist door Spanje maar bleef enkele jaren op de achtergrond. Pas in 1508 begon Juan Ponce de Leon het te koloniseren en uit te bouwen. Daarna volgden woelige tijden met aanvallen door de Fransen, Engelsen en Nederlanders. Vanaf de achttiende eeuw werd het rustiger in PR. Na de Spaans-Amerikaanse oorlog werd PR in 1898 Amerikaans bezit. Er wonen 3.203.000 inwoners in PR dat een oppervlakte heeft van 13.791 km2. In de hoofdstad San Juan leven ongeveer 340.000 inwoners. In de USA leven ongeveer 5.5 miljoen Pueroricanen die 70% katholiek zijn. Men betaalt uiteraard met USD. De wegen zijn uitstekend en men rijdt er rechts. Er zijn talrijke bedrijven die op PR produceren in de sektor farmaceutica en technologie alsook een groot aantal financiële vennootschappen. Toerisme is minder zichtbaar.
2. Info
Ik heb alles zelf georganiseerd. Er zijn veel mogelijkheden om er te geraken maar meestal is er een tussenlanding in de USA waar men een Esta of Visa voor nodig heeft, zelfs voor een tussenlanding in transit. Voor PR zelf heeft men geen visum nodig, wel een geldig reispas en de USA ESTA of visum.
www.suetravels.com/category/north-america/puerto-rico
www.taste2travel.com/postcard-puerto-rico
www.traveladventures.org/continents/americas/puerto-rico
www.svenlucaworld.com/nl/reisebericht-puerto-rico
www.globespots.com/country/puerto-rico
B. REISVERSLAG
Woensdag 23 juli 2025
Reisweg : Vlucht van Charlotte Amalie USVI naar San Juan
Ik had een taxi besteld in Galleon Guesthouse maar ze was de taxi vergeten bellen en had zelf geen tijd om mij naar de luchthaven te brengen. Op 25 minuten was ik aan de luchthaven. Bij de incheck verliep alles vlot en alles werd gewogen want ik zou met een kleine Cesna met zeven passagiers en een piloot naar Puertorico vliegen. We stapten naar het toestel maar de piloot besloot niet te starten wegens een technische fout. Een half uur later werd een tweede poging ondernomen en konden we toch opstijgen. Ik zat krampachtig achter de piloot die als airco zijn venstertje handmatig openhield terwijl hij opsteeg. Bij aankomst in SJU geen controle bij Immigratie, was reeds gebeurd in USVI. Evenmin controle van douane. Ik kreeg ook geen stempel IN. Bij de informatiedesk kreeg ik een kaart en een gids met veel publiciteit. Bij de bushalte kon ik gratis bus T5 nemen naar mijn bestemming maar het duurde wel een uur vooraleer ik kon opstappen. Na een uur kwam ik aan bij een busterminal in het centrum. Een vriendelijke dame liep met mij mee tot aan mijn hostal. Ik had een bed in een slaapzaal besteld maar was er maar alleen: 41 $ betaald met kredietkaart + 30 $ waarborg. In Restaurant Raices in Viejo San Juan mijn avondmaal genomen, 33 $ en het was er gezellig.
Fortel Hostel, 309 Calle de Fortaleza, Old San Juan Tel. 787 675 2193 www.fortelhostel.com
Donderdag 24 juli 2025
Plan: Verkenning Old San Juan
Rond middernacht bonkten twee blanke dronken gasten op mijn deur die klemde, ze trapten die hard in en ik werd er wakker van. Na mijn ontbijt begin ik oud San Juan te verkennen; de oude koloniale pastelkleurige oude herenhuizen in de smalle straten zijn prachtig. Ik liep langs de kathedraal, bij het park van de Plaza Darenas en Hostos kijk ik uit over de ferrydokken. Het is aangenaam wandelen in de zon op de wallen van Calle Tetuan, links de zee en rechts de oude pastelkleurige herenhuizen. Hier zou ik wel willen wonen. In het restaurant Barrachina zou de piña colada ontstaan zijn. Aan het begin van de schitterende Del Christo Street is de Capilla de Jesus en het Parque de las Palomas gelegen. De duiven worden hier goed gevoederd en er vliegen er honderden rond die zelfs op mijn arm en hoofd komen zitten. De kinderen maar ook volwassenen amuseren zich hier best. Het witte Palacio Santa Catalina schittert in de zon, geen bezoek toegelaten. Ik mag wel in het oude klooster Conviento de las Siervas de Maria waar ik een mooi uitzicht heb op La Puntilla en binnen is het smaakvol antiek ingericht. In de witte Catedral de San Jose kan ik het praalgraf van Juan Ponce de Leon bezichtigen; hij was de eerste Spaanse gouverneur in PR. Verderop staat zijn standbeeld dat ik 2002 omver werd gegooid. De Calle del Cristo is een drukke straat met veel bars en restauranten. Ik wandel via de Plaza de Ballaja naar het Bastion de las Palmas waar een groot grasplein ligt voor het bekend Unesco Castillo San Felipe del Morro. Het is een heel groot fort strategisch op een kaap aan zee gelegen en er zijn verscheidene verdiepingen met kanonnen, kantelen, dikke vestingmuren en de fotogenieke wachthokjes. Er lopen veel toeristen in het immens fort. In 1625 vielen de Hollanders een maand lang het fort aan en plunderden en brandden de stad plat waarna ze zich terugtrokken. Via de Plaza Ballaja liep ik naar de San José Kerk met verguld altaar en vervolgens zag ik het standbeeld van Christoffel Colombus. Ik liep door de San Sebastian Street naar het San Cristobal Castle aan de andere kant van de toen omwalde oude stad. Tenslotte ging ik iets eten in het Cayo Caribe Restaurant in Recinto Sur, oud San Juan waar het druk is in het restaurant. Toen ik terugkwam in mijn hostal was er een party en ik werd uitgenodigd om enkele coctails te drinken.
Vrijdag 25 juli 2025
Plan : Verkenning Old San Juan
Na een late nacht heb ik wat uitgeslapen. Mijn guesthouse ligt in een drukke straat waar er tot laat muziek te horen is, veel verkeer en lawaai op straat onder mijn kamer. Ik neem mijn ontbijt om de hoek, mogelijkheden genoeg. Ik had gisteren reeds een groot deel van de oude stad bezocht. Ik loop langs het Casa Rosa/Pink House over de Paseo del Morro langs de zeedijk tot aan de Poedertoren. Ergens lunch ik en bestel een sancocho maar zonder vlees, meer saus en aardappelen. Het was warm en daarna heb ik wat gerust. Tegen zes uur kwam Marko mij opzoeken en samen liepen we naar het restaurant Raices waar we een lekkere en grote mofongo hebben gedeeld. Dit bekend restaurant zit steeds vol en reserveren is soms nodig.
Zaterdag 26 juli 2025
Plan : Met huurauto rond het eiland
Na mijn ontbijt nam ik een taxi naar het https://1802atsanjuan.top/ Het is gelegen op de grote Avenida Fernandez Juncos maar hij kon het niet vinden. We stonden er aanvankelijk bij maar hij wou nog een extra rondje rijden. Met een taxi van Uber zijn we naar de luchthaven gereden om er een auto te huren maar we kregen info dat we goedkoper konden huren op de Avenida … naast de garage van Mercedez Benz. Marko betaalde 316 $ voor een uitstekende Nissan inclusief tax en CDW voor vier dagen. De hoofdwegen zijn uitstekende drievaks betonwegen. We brachten eerst een bezoek aan El Yunque Nationaal Park: https://www.discoverpuertorico.com/article/visit-el-yunque-national-forest Het is het enig tropisch woud op Amerikaanse bodem. Eenmaal in het nationaal park reed Marko op een smalle éénvaksweg en overal stond het overvol met geparkeerde wagens. Nadat we driemaal hadden rond gereden vonden we toch een plaatsje. https://www.fs.usda.gov/r08/elyunque Bij een klein watervalletje in het oerwoud zitten enkele dames te baden en poseren voor foto’s alsof het fotomodellen zijn. En steil verhard pad, het Mount Britton Trail, slingert 1,3 km steil omhoog, lastig maar toch schitterend in tropisch groen omgeven. Na anderhalf uur komen we aan bij de Britton Tower waar we op klimmen: het panorama is prachtig in het uitgestrekt oerwoud. Mist komt echter snel opzetten en we dalen vlug af naar onze auto. Ik had geen ontbijt deze morgen en om 14 uur komen we aan bij Luquillo Beach waar het enorm druk is op zaterdagnamiddag. Verderop zijn er talrijke restaurantjes en eetgelegenheden: Voor 20 $ bestel ik een bord rijst met lekker zacht mals gegaard lechon (speenvarken). In Fajardo kunnen we geen kamer vinden niettegenstaande we hard hebben gezocht. Marko zocht op booking.com en ik vraag het aan lokale bewoners: niets, gesloten, verkeerd verwezen enz. Plots kon Marko boeken in Luquillo via booking.com voor 41 $/pp in een slaapzaal. We mochten in de meisjes slaapzaal overnachten die toch leeg was. Het guesthouse in vlak bij zee gelegen, het is er netjes en de eigenaars zijn vriendelijk. Uitstekend adres.
Casa Coral, Luquillo www.casacoralpr.com
Zondag 27 juli 2025
Plan : Op weg naar Ponce
Als ontbijt eten we de rest van gisteren op. Er woedde sedert deze morgen een tropisch onweer, donder en bliksem en pikdonker de ganse voormiddag. We checken uit om elf uur maar blijven in de veranda zitten want het blijft maar onophoudelijk water gieten. We konden pas om 13 uur vertrekken naar Gavey op de Ruta de Loncheras. https://www.discoverpuertorico.com/article/guide-to-guavate-la-ruta-del-lechon
Aangekomen bij El Rancho Original https://elranchooriginalpr.com/ was er heel veel volk die van heinde en ver waren afgezakt, zelfs uit San Juan. We moesten een half uur wachten in een rij en een dame kwam intussen ons order oppikken. Samen met een massa mensen aten we onze lekkere lonchero op onder een grote overdekte eetplaats. Verderop stonden aangename overdekte paviljoenen waar men eveneens kon eten. Na de maaltijd zijn velen aan het dansen. Er ligt een brugje over een riviertje en er zijn veel souvenirs te koop. Er zijn heel veel eetgelegenheden en massa’s vlees en bier. Terwijl we wachtten werden ganse varkens aan het spit gaar geroosterd. Het begon terug te regenen en in een uur reden we over binnenlandse wegen naar Ponce, een stadje in het zuiden. Marko had geboekt via booking.com in Boutique Hotel Belgica. Het heeft een prachtig antiek interieur met hoge plafonds, een prachtige smeedwerk trap en een ouderwetse brandkast maar geen lift, een lange prachtige gang met oude vloertegels en alles smaakvol ingericht. Na wat internet berichten te hebben gelezen wandelen we op het centraal plein, goed verlicht, veilig gevoel en een witte koloniale kerk. Opvallend is de oude brandweerkazerne uit 1882 die nu dienst doet als museum www.visitponce.com Op het centrale plein spuit een prachtige verlichte fontein en de witte kathedraal is eveneens prachtig verlicht. Op iedere hoek staat een automatische elektronische politieman op zonnepanelen en veel camera’s. Er bevindt zich een ijssalon waar men voor een klein bedrag een groot en lekker ijs kan kopen.
Www.hotelbelgica.com hotelbelgica@yahoo.com
www.hotelbelgica.com/copy-of-gallery
Maandag 28 juli 2025
Plan : Met huurauto naar Rincon
Voor het hoog bedrag van 160 $ die we voor een dubbelkzmer hadden betaald mocht er wel een ontbijt bij zijn maar dat is niet zo. Er was geen water beschikbaar op de kamer en we kregen geen wifi meer na uitchecken toen we nog even in de lobby zaten. Onvriendelijk personeel. Marko wou naar het Museo de Arte gaan maar toen we er aankwamen was het gesloten: alle musea zijn gesloten op maandag. Vervolgens liepen wij door het centrum en op de heuvel van het Serrales kasteel en Vigia vlaggenmast. Maar de toegangspoort is schijnbaar ook gesloten. Boven de stad staat een reuzekruis van Kristus dat ’s avonds verlicht is. Www.museocastilloserralles.com We lopen door oude straatjes langs een opvallende kapperszaal en dan een winkel van muziekinstrumenten Op de Plaza de Delicias staat een opmerkelijk rood bakstenen gebouw, het bekende Parque de Bombas uit 1882. Het is nu een brandweermuseum en toeristenkantoor, zeker een bezoekje waard. Een restaurant biedt aanvaardbare prijzen aan, veel minder dan in Old San Juan want in Ponce zijn nauwelijke toeristen te zien. Op de Plaza staat een opmerkelijk art-deco huis en nog enkele prachtige koloniale herenhuizen. We bezoeken nu de oude brandweerkazerne dat enkele oude voorwerpen en foto’s toont van vorige eeuw. Het is aangenaam vertoeven op het plein; er is een uitstekend ijssalon met lekkere ijsjes. In het hotel Fox kost een kamer 150 $ en in Melia 180 $ www.meliacenturyhotel.com www.thefoxponce.com We rijden nu een uur naar de zuidwestelijke kaap Cabo Rojo over een slechte weg, het is een nationaal park en er wonen geen mensen. De Bahia Sucia heeft zijn naam niet gestolen: Vuile Baai en het stinkt er naar zwavel en zout van de zoutpannen en in het brakke water drijft afval en dode takken. We wandelen over een pad naar de vuurtoren die gesloten is, er lopen slechts enkele toeristen op deze plaats, wel een prachtig zicht van hier uit. We volgen een kustpad op hoge scherpe krijtrotsen, beneden beukt de zee op de kust en waait de wind om ons heen. In de zoutrijke lagune komen trekvogels foerageren en overwinteren. Op een houten platform genieten we van een wijds panorama op de zilte verlaten vlakte. Een soort stinkende algen uit de Sarragossa-Zee drijven in de baai op het water en veroorzaken een onaangename geur. Een oude ijzeren brug is verroest door de zoute corrosie. We lopen in de blakende zon en er is nergens iets te drinken maar uiteindelijk wel in De mi Tierra in Boqueron. Daarna reden we door naar het gezellig stadje Rincon. Marko had geboekt bij Rincon Paza Hotel waar we zelf moesten inchecken, geen deurbel of info. Naast ons hotelletje bevindt zich een leuk terrasje en iedereen zit buiten te genieten van een huisgebrouwen biertje en een maaltijd: www.rinconbrewery.com Een lekker biertje kost wel 10 $.
Rincon Plaza Hotel 87 $.
Dinsdag 29 juli 2025
Plan : Naar Arecibo
Marko zijn wekker liep per ongeluk af om drie uur en om 5-6 uur was er al lawaai op straat, het vuil werd door werkers weggeblazen. Terwijl Marko een douche nam ben ik gaan ontbijten in de Libanese Bakkerij, een aangename plaats. Rincon heeft een mooi aangenaam plein. Daarna reden we richting Arecibo en genoten van een late lunch onderweg. We probeerden het reuzegroot monument van Colombus te bezoeken “Birth of the New World” maar de site was afgesloten. We konden er toch in sluipen en enkele foto’s nemen van dit omvangrijk en controversieel standbeeld dat nergens welkom was. Verderop konden we evenmin El Indio Taino bezoeken: dit zijn petroglyfen en grotten bij de zee van de oorsprinkelijke Taino Indianen. Puerto Rico heeft werkelijk geen interesse in zijn cultuur en geschiedenis. Voor ons was het wel interessant om op de kalkstenen rotsen bij de zee te klauteren en deze oude grotten van de Taino te bezoeken en het was ook prachtig. We hadden via booking.com een kamer gereserveerd in een stacaravan bleek, La Colina House in Santana. Maar zoals zo dikwijls bij booking.com stond er geen nauwkeurig adres aangegeven en moesten we ter plaatse hard zoeken en navragen. Uiteindelijk konden we toch de eigenares spreken via gsm en ze wou niet langskomen om ons de locatie te tonen en ze bleef erbij da ze enkel spaans sprak op een Amerikaans eiland. De elekriciteit viel uit, waardeloos.
Woensdag 30juli 2025
Plan : Naar San Juan
Na ons ontbijt rijden we naar Cueva del Indio maar de ingang is gesloten. Er zitten enkele mannen bij een vervallen tankstation en één gaat met ons mee als gids en toont ons trots de oude grotten waar zijn voorvaderen hebben gewoond. We lopen over vlijmsherpen kaksteenrotsen boven de zee, mooi uitzicht. Hier zijn geen toeristen want het is officieel gesloten. De wispelturige regering van Puertorico wil er een groots amusementspark en hotels bouwen. In de verte zien we een ingestorte halfbrug in de zee, er rest nog een mooie boog. De gids toont ons de petroglyphen die eeuwenoud zijn. We lopen door de uitgehouwen woonplaatsen tussen de rotsen van de Tainos. Marko klautert met de gids in een enge grot die prachtig schijnt te zijn. Alhoewel we langs een stille verkeersarme weg stonden geparkeerd en niet op het rijvak hadden we toch een boete op onze voorrruit zitten van 100 $. Belachelijk en overdreven. Na 45 minuten was ons bezoek afgelopen en reden we op Google maps naar de luchthaven, zo wat 75 km ver volgens Marko. Hij was er zeker van dat we op de correcte weg reden niettegenstaande mijn opmerkingen dat het nogal lang duurde. We kwamen inderdaad aan bij ons huurbedrijf en Marko dacht dat we er waren. Maar het is de verkeerde luchthaven van Borinquin helemaal aan de noordwestkant. We moeten echter nog heel ver terug over dezelfde tweevaks betonweg maar het is geen autostrade en we moeten ontelbare keren stoppen bij verkeerslichten waardoor we veel tijd verloren. Marko gaf lichtjes toe dat hij verkeerd was en dat de fout bij Google maps lag. Hij zette mij af bij de luchthaven in San Juan en was ervan overtuigd dat ik mijn vlucht kon halen. Maar ik kwam twaalf minuten te laat bij de incheckbalie en er was niemand meer bij de balie één uur voor de vlucht. Eindelijk kwam de verantwoordelijke van de luchthaven aan die mij een nummer gaf waar ik moest bellen voor omboeking. Dan kwam mevrouw 2 die mij zei dat ik via Trinidad moest vliegen en dat ik standby moest blijven, nogal twijfelachtig. Bij de balie van Intercarribean kon ik zaterdag vliegen. Ik kan niet betalen met mijn kredietkaart want heb mijn communicatiebox nodig die ik niet bij heb. Ik heb net nog genoeg $ die ik in een automaat steek waarna ik een plastic debet kaart krijg maar het systeem van Intercaribbean kan de kaart niet lezen alhoewel ze mij het zo hadden aangeraden. Men vraagt mij of iemand mij zijn/haar kaart kan mailen maar iedereen slaapt in België. Dan uiteindelijk naar Marko gebeld die voor mij betaalde: 286 euro. Ik moet nu nog extra drie dagen op Puertorico blijven dat ik reeds heb gezien. Ik moet nog drie extra nachten betalen in Nomada, kost 152 $. Voor een taxi-dief betaal ik 22 $ naar mijn hotel, een uber kost 7 $. Ik ben totaal uitgeput aangekomen in mijn verblijf Nomada, San Juan = AFRADER.
Donderdag 31 juli 2025
Plan : Drie extra dagen verblijf in San Juan
Ik was heel moe en heb lang geslapen. Brunch om 13 uur in de buurt. Ik koop in een supermarkt wat voorraad om in mijn guesthuse op te eten. Ik koop nog een roller valiesje want mijn oud is kapot. Ik mag maar 10 lbs aan boord nemen en kan mijn roller gratis inchecken, in mijn carry-on steek ik mijn lichte was. Het pretentiemadammeke van de receptie vroeg mij of ik de voorwaarden wou aanvaarden, online foto en paspoort en de vier laatste cijfers van mijn bankkaart opgeven. Wat een gedoe en ik word boos. Ze beveelt mij morgen het guesthouse te verlaten. Met veel moeite kon ik het toch invullen. Puertoricanen zijn onbeleefd en ongastvrij. In de late namiddag kwam Marko langs om morgen samen te lunchen. Hij had zijn vlucht naar St Maarten geschrapt en kreeg zijn geld terug. Hij kon geen vlucht erheen boeken maar ik kon hem helpen.
Vrijdag 1 augustus 2025
Plan : Drie extra dagen verblijf in San Juan
Ontbijt in de “keuken” op derde verdieping. Er lag water op de vloer en het wordt niet opgekuist. Een jongedame kloeg om tien uur dat het niet stil was op de kamer maar ze kwam heel laat aan op de kamer en slaapt overdag haar roes uit. Tegen elf uur komt Marko aan en hij kon geen kamer vinden op booking.com maar ik zei dat er nog bedden leeg stonden op mijn kamer maar hij moest nog urenlang wachten om de codes van zijn kamer te krijgen want ze werken pas vanaf 14 uur. Daarna zijn we iets gaan eten in Biga Restaurant dichtbij. Ik kon niet betalen met mijn kredietkaart want er was geen wifi. Dan heeft Marko betaald en nam ik ergens het dessert voor mijn rekening. We zijn dan nog naar een strand gewandeld maar er waren enkel lokalen.
Zaterdag 2 augustus 2025
Plan : Vlucht weg uit de hel
Checkout is om 11 uur. Tegen 12.30 uur was ik reeds op de luchthaven; ik wou op tijd zijn. Marko hielp mij met invullen online documenten voor Antigua. We hebben dan nog iets gegeten op de luchthaven en nadien kon ik aan boord gaan bij Intercaribbean naar BVI, er zijn maar 5 passagiers. We hadden elk ongeveer drie uren vertraging. De korte vlucht naar Tortola duurde maar 20 minuten. Puertorico is mijn slechtste reiservaring ooit.
